க்ரூக்ஸ் குழாய் (இயற்பியல்)
ஜெர்மனியின் ஊர்ஸ்பர்க் நகரிலுள்ள ரோன்ட்ஜென் நினைவகத்தில் (கி.பி. 1890-களில்) காட்சிப்படுத்தப்பட்டுள்ள, வில்ஹெல்ம் ரோன்ட்ஜென் பயன்படுத்திய க்ரூக்ஸ் பரிசோதனை குழாய். | |
| பயன்பாடு | கேதோடு கதிர்களைப் பற்றி அறிய/ஆய்வு செய்ய பயன்படுகிறது |
|---|---|
குறிப்பிடத்தக்க ஆய்வுகள் | எக்ஸ்-ரே கண்டுபிடிப்பு |
| கண்டுபிடித்தவர் | வில்லியம் க்ரூக்ஸ் |
| தொடர்புடைய கருவிகள் | எக்ஸ்-ரே குழாய், கேதோடு குழாய் |

ஆங்கில இயற்பியலாளர்களான வில்லியம் க்ரூக்ஸும், அக்காலத்தைய அறிவியல் அறிஞர்கள் சிலரும் 1869-1875 காலகட்டத்தில் இதை உருவாக்கினர். ஆரம்பகால ஆய்வுக்காக பயன்படுத்தப்பட்ட கதிர் வெளியேற்றக் குழாய் பல மாறுதல்களோடு க்ரூக்ஸ் குழாய் உருவாக்கப்பட்டது. இதில் கேத்தோடு கதிர்கள், எலக்ட்ரான்களின் நகர்வுகள் கண்டுபிடிக்கப்பட்டன.[1]
இது ஒரு சுருள் கண்ணாடிக் குழாய். இதிலிருந்து காற்று நீக்கப்பட்டு, மிகக் குறைந்த அழுத்தத்தில் (பகுதி வெற்றிடம்) வாயு நிரப்பப்பட்டிருக்கும். மிகக் குறைந்த அழுத்தத்தில் உள்ள வாயுவின் வழியாக உயர் மின்னழுத்தம் செலுத்தப்படும்போது, கேத்தோடு கதிர்கள் (எலக்ட்ரான்கள்) கேத்தோடிலிருந்து நேர்க்கோட்டில் வெளியேறுகின்றன.
1895 ஆம் ஆண்டில், வில்ஹெம் ரான்ட்ஜன் க்ரூக்ஸ் குழாயைப் பயன்படுத்தி எக்ஸ்-கதிர்களை கண்டுபிடித்தார். “க்ரூக்ஸ் குழாய்” என்ற பெயர், ஆரம்பகால குளிர் கேத்தோடு எக்ஸ்-கதிர் குழாய்களையும் குறிக்கப் பயன்படுத்தப்படுகிறது. இவ்வகை குழாய்கள் சோதனைக்காக பயன்படுத்தப்பட்ட க்ரூக்ஸ் குழாய்களிலிருந்து மாறுபட்டு உருவாக்கப்பட்டவை; இவை சுமார் 1920 ஆம் ஆண்டு வரை பரவலாக பயன்படுத்தப்பட்டவை ஆகும்.
வரலாறு
[தொகு]கண்டுபிடிப்பு
[தொகு]
க்ரூக்ஸ் குழாய்கள், 1857 ஆம் ஆண்டு ஹென்ரிச் கெய்ஸ்லர் கண்டுபிடித்த கெய்ஸ்லர் குழாய்களிலிருந்து உருவாக்கப்பட்டவை. கெய்ஸ்லர் குழாய்கள், இன்றைய நியான் விளக்குகளைப் போன்ற சோதனைக்கான கண்ணாடிக் குழாய்களாக இருந்தன.
கெய்ஸ்லர் குழாய்களின் முக்கிய அம்சங்கள்
[தொகு]- இவற்றில் குறைந்த அளவிலான வெற்றிடம் மட்டுமே இருந்தது (சுமார் 10⁻³ atm அல்லது 100 Pa).
- குழாயில் உள்ள எலக்ட்ரான்கள், வாயு மூலக்கூறுகளைத் தாக்குவதற்கு முன் மிகக் குறுகிய தூரமே பயணித்தன.
- இதனால், எலக்ட்ரான்கள் அதிக ஆற்றலைப் பெற முடியவில்லை.
செயல்முறை
[தொகு]- எலக்ட்ரான்கள் தொடர்ந்து வாயு மூலக்கூறுகளுடன் மோதின.
- அந்த மோதலால் வாயு அணுக்கள் தூண்டப்பட்டு (excited), வண்ணமயமான ஒளியை வெளிப்படுத்தின.
- இதன் விளைவாக, குழாய் முழுவதும் அழகான நிறமுடைய ஒளிர்வு காணப்பட்டது.
அதனால், கெய்ஸ்லர் குழாய்கள் ஒளிர்வை ஆய்வு செய்யப் பயன்படுத்தப்பட்டன; அவற்றை மேம்படுத்தியதன் விளைவாக, க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் உருவாகி கேத்தோடு கதிர்கள் மற்றும் பின்னர் எக்ஸ்-கதிர்கள் கண்டுபிடிக்க வழிவகுத்தன.
1870-களில், வி.க்ரூக்ஸ் தனது சக ஆராய்ச்சியாளரான சார்லஸ் கிமிங்காமுடன் இணைந்து உருவாக்கிய மேம்பட்ட ஸ்ப்ரெங்கெல் பாதரச வெற்றிட பம்பின் உதவியுடன், தனது குழாய்களில் உள்ள காற்றழுத்தத்தை மிகவும் குறைந்த அளவிற்கு (10⁻⁶ முதல் 5 × 10⁻⁸ atm வரை) குறைத்தனர். இதன் விளைவாக கேத்தோடிலிருந்து வெளிவரும் எலக்ட்ரான்கள் வாயு மூலக்கூறுகளுடன் மோதாமல் நீண்ட தூரம் நேர்கோட்டில் பயணிக்க முடிந்தது. இதனால் குழாயின் உள்ளே கேத்தோடு அருகே “க்ரூக்ஸ் இருண்ட பகுதி” தோன்றியது; ஆனால் அனோடு முனையில் உள்ள கண்ணாடிச் சுவர் மஞ்சள்-பச்சை நிறத்தில் ஒளிரத் தொடங்கியது. இது, அதிக வேகத்தில் பயணித்த எலக்ட்ரான்கள் கண்ணாடிச் சுவரைத் தாக்கி அதிலுள்ள அணுக்களைத் தூண்டி ஒளிர்வை உருவாக்குவதால் ஏற்பட்டது. இந்த கண்டுபிடிப்பு, கேத்தோடு கதிர்களின் இயல்பை புரிந்துகொள்ளவும், பின்னர் எக்ஸ்-கதிர்கள் கண்டுபிடறியவும் முக்கிய அடித்தளமாக அமைந்தது.
இந்த தற்செயலான ஒளிர்வு காரணமாக, குழாயின் உள்ளே இருந்த அனோடு போன்ற பொருள்கள் கண்ணாடிச் சுவரில் தெளிவான மற்றும் கூர்மையான நிழலை உருவாக்குவதை ஆராய்ச்சியாளர்கள் கவனித்தனர். இதன் அடிப்படையில், ஜோஹன் ஹிட்டார்ஃப் 1869 ஆம் ஆண்டில், கேத்தோடிலிருந்து ஏதோ ஒரு கதிர்வீச்சு நேர்கோட்டில் பயணிப்பதால் இந்த நிழல்கள் உருவாகின்றன என்பதை முதன்முதலாக உணர்ந்தார். 1876 ஆம் ஆண்டில், யூஜின் கொல்ட்ஸ்டீன் இந்த கதிர்கள் கேத்தோடிலிருந்தே தோன்றுகின்றன என்பதை நிரூபித்து, அவற்றிற்கு கேத்தோடு கதிர்கள் என்று பெயரிட்டார்.[2][3]
அந்த காலத்தில், அணுக்களே அறியப்பட்ட மிகச் சிறிய மற்றும் பிரிக்க முடியாத துகள்கள் என்று கருதப்பட்டன; எலக்ட்ரான் இன்னும் கண்டறியப்படவில்லை. மின்னோட்டம் எவ்வாறு கடத்தப்படுகிறது என்பதும் அப்போது ஒரு பெரிய அறிவியல் புதிராக இருந்தது. 19ஆம் நூற்றாண்டின் இறுதியில், பல்வேறு வடிவங்களில் க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் உருவாக்கப்பட்டு, கேத்தோடு கதிர்களின் உண்மையான இயல்பை ஆராய பல முக்கியமான பரிசோதனைகளில் பயன்படுத்தப்பட்டன. இதைப் பற்றிய இரண்டு முக்கிய கோட்பாடுகள் இருந்தன: வில்லியம் க்ரூக்ஸ் இவை மின்சார அணுக்கம் பெற்ற துகள்கள் அல்லது “கதிர்வீச்சுப் பொருள்” என்று நம்பினார்; ஆனால் ஹெய்ன்ரிக் ஹெர்ட்ஸ், யூஜின் கோல்ட்ஸ்டீன் போன்றோர் இவை “ஈதர் அதிர்வுகள்” எனப்படும் புதிய வகை மின்காந்த அலைகள் என்றும் கருதினர்.[4] 1897 ஆம் ஆண்டில் ஜே. ஜே. தாம்சன் கேத்தோடு கதிர்களின் நிறை-சார்ஜ் விகிதம் அளவிடப்பட்டபோது, அவை துகள்களால் ஆனவை என்பது உறுதியாக நிரூபிக்கப்பட்டது. மேலும், அவை அறியப்பட்ட மிக இலகுவான அணுவான ஹைட்ரஜன் அணுவை விட சுமார் 1,800 மடங்கு இலகுவானவை என்பதும் கண்டறியப்பட்டது. இதன் மூலம், இத்துகள்கள் அனைத்து அணுக்களிலும் காணப்படும் அடிப்படைத் துகள்கள். எனவே, அவை அணுக்கள் அல்ல, ஆனால் ஒரு புதிய துகள், கண்டுபிடிக்கப்பட்ட முதல் துணை அணுத்துகள், பின்னர் இத்துகள்கள் “எலக்ட்ரான்கள்” என்று பெயரிடப்பட்டன.[5]
புதிய மின்அறிவியலின் அதிசயங்களை விளக்குவதற்காக, வண்ணமயமாக ஒளிரும் க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் பொதுமக்கள் முன்னிலையிலான அறிவியல் விரிவுரைகளில் மிகவும் பிரபலமாக இருந்தன. இந்த அலங்காரக் குழாய்களின் உள்ளே ஒளிரும் தாதுக்கள் அல்லது ஒளிரும் வண்ணப்பூச்சால் பூசப்பட்ட பட்டாம்பூச்சி போன்ற வடிவங்கள் பொருத்தப்பட்டிருந்தன. குழாயில் மின்சாரம் செலுத்தப்பட்டபோது, அந்த ஒளிரும் பொருட்கள் பல வண்ணங்களில் பிரகாசமாக ஒளிர்ந்து, பார்வையாளர்களை கவர்ந்தன.
1895 ஆம் ஆண்டில், வில்ஹெல்ம் ரோன்ட்ஜென், க்ரூக்ஸ் குழாய்களிலிருந்து வெளிப்படும் எக்ஸ்-கதிர்களை கண்டுபிடித்தார். இந்த முக்கியமான கண்டுபிடிப்பின் மருத்துவ மற்றும் அறிவியல் பயன்பாடுகள் உடனடியாக புரிந்துகொள்ளப்பட்டதால், க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் முதன்முறையாக நடைமுறை பயன்பாட்டிற்கு வந்தன. அதன் பின்னர், மருத்துவ உபகரண உற்பத்தியாளர்கள் எக்ஸ்-கதிர்களை உருவாக்குவதற்காக சிறப்பாக வடிவமைக்கப்பட்ட க்ரூக்ஸ் குழாய்களை தயாரிக்கத் தொடங்கினர்; இவையே உலகின் முதல் எக்ஸ்-ரே குழாய்கள் ஆகும்.
க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் முழுமையாக நம்பகமானவை அல்ல; அவற்றின் செயல்திறன் நிலைத்தன்மையற்றதாக இருந்தது. அவை உருவாக்கும் கேத்தோடு கதிர்களின் அளவும், ஆற்றலும், குழாயின் உள்ளே மீதமுள்ள வாயுவின் அழுத்தத்தைப் பொறுத்து மாறுபட்டன. எனவே, ஒரே மின்னழுத்தத்தில் இயக்கப்பட்டாலும், ஒவ்வொரு முறையும் ஒரே மாதிரியான செயல்திறனைப் பெறுவது சிரமமாக இருந்தது.[6][7][8] காலப்போக்கில், குழாயின் உள்ளே இருந்த மீதமுள்ள வாயு கண்ணாடிச் சுவர்களால் உறிஞ்சப்பட்டதால், குழாயின் உள் அழுத்தம் மேலும் குறைந்து அதன் செயல்திறன் மாறுபட்டது.[6][7][8][9] இதன் விளைவாக, உருவாகும் கேத்தோடு கதிர்களின் அளவு குறைந்தாலும், அவற்றின் ஆற்றல் அதிகரித்தது. இதனால் குழாய் முழுவதும் மின்னழுத்தம் உயர்ந்து, அதிக ஊடுருவும் திறன் கொண்ட “கடினமான” எக்ஸ்-கதிர்கள் உருவானது. இந்த நிகழ்வு க்ரூக்ஸ் எக்ஸ்-ரே குழாய்களில் “கடினப்படுத்துதல்” என்று அழைக்கப்பட்டது. அதிக வெற்றிடம் கொண்ட குழாய் “கடினமான குழாய்” என்றும், குறைந்த வெற்றிடம் கொண்டது “மென்மையான குழாய்” என்றும் அழைக்கப்பட்டது. காலப்போக்கில் அழுத்தம் மிகவும் குறைந்து விட்டால், குழாய் முற்றிலும் செயலிழந்தது. இதைத் தவிர்க்க, எக்ஸ்-ரே குழாய்களில் “மென்மையாக்கும்” சாதனங்கள் பொருத்தப்பட்டன; அவை மிகச் சிறிய அளவு வாயுவை வெளியிட்டு, குழாயின் செயல்திறனை மீண்டும் இயல்பாக்கின.
பின்னர் 1904 ஆம் ஆண்டில் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட மின்னணு வெற்றிடக் குழாய்கள் க்ரூக்ஸ் குழாயை மாற்றியமைத்தன. இவை இன்னும் குறைந்த அழுத்தத்தில் செயல்படுகின்றன, சுமார் 10−9 atm (10−4 Pa), இதில் சில வாயு மூலக்கூறுகள் உள்ளன, அவை அயனியாக்கம் மூலம் கடத்தப்படுவதில்லை. அதற்குப் பதிலாக, அவை மிகவும் நம்பகமான மற்றும் கட்டுப்படுத்தக்கூடிய எலக்ட்ரான்களின் மூலத்தைப் பயன்படுத்துகின்றன, இது வெப்பமான இழை அல்லது சூடான கேத்தோடு ஆகும், இது தெர்மியோனிக் உமிழ்வு மூலம் எலக்ட்ரான்களை வெளியிடுகிறது. க்ரூக்ஸ் குழாய்களில் பயன்படுத்தப்படும் கேத்தோடு கதிர்களை உருவாக்கும் அயனியாக்க முறை இன்று தைரட்ரான்கள் போன்ற ஒரு சில சிறப்பு வாயு வெளியேற்ற குழாய்களில் மட்டுமே பயன்படுத்தப்படுகிறது.
க்ரூக்ஸ் குழாய்களில் முன்னோடியாக இருந்த எலக்ட்ரான் கற்றைகளை கையாளும் தொழில்நுட்பம் வெற்றிடக் குழாய்களின் வடிவமைப்பில் நடைமுறையில் பயன்படுத்தப்பட்டது, குறிப்பாக 1897 ஆம் ஆண்டில் ஃபெர்டினாண்ட் பிரவுன் கேத்தோடு-கதிர் குழாயைக் கண்டுபிடித்ததில் பயன்படுத்தப்பட்டது, இப்போது எலக்ட்ரான்ஸ் நுண்ணோக்கிகள் மற்றும் எலக்ட்ரானின் கற்றை லித்தோகிராஃபி போன்ற அதிநவீன செயல்முறைகளில் பயன்படுத்தப்படுகிறது.
எக்ஸ்-கதிர்கள் கண்டுபிடிப்பு
[தொகு]

ஒரு க்ரூக்ஸ் குழாயில் பயன்படுத்தப்படும் மின்னழுத்தம் போதுமான அளவு அதிகமாக இருக்கும்போது, சுமார் 5,000 வோல்ட் அல்லது அதற்கு மேற்பட்டதாக இருக்கும்போது, எலக்ட்ரான்கள் அனோட் அல்லது குழாயின் கண்ணாடி சுவரைத் தாக்கும்போது எக்ஸ்-கதிர்களை உருவாக்க போதுமான வேகத்தை விரைவுபடுத்த முடியும். அதிவேக எலக்ட்ரான்கள் எக்ஸ்-கதிர்களை வெளியிடுகின்றன, அவை ஒரு அணுவின் கருவின் அதிக மின்சார கட்டணத்திற்கு அருகில் செல்லும்போது அவற்றின் பாதை கூர்மையாக வளைந்திருக்கும் போது, இது ப்ரெம்ஸ்ஸ்ட்ராலங் என்று அழைக்கப்படும் ஒரு செயல்முறையாகும், அல்லது அவை ஒரு அணுவில் உள்ள உள் எலக்ட்ரான்களை அதிக ஆற்றல் மட்டத்திற்குத் தட்டுகின்றன, மேலும் இவை எக்ஸ்-கதிர்களைத் வெளியிடுகின்றன எக்ஸ்-கதிர் ஃப்ளோரசன்ஸ் எனப்படும் செயல்முறை. பல ஆரம்பகால க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் சந்தேகத்திற்கு இடமின்றி எக்ஸ்-கதிர்களை உருவாக்கின, ஏனெனில் இவான் புல்யுய் போன்ற ஆரம்பகால ஆராய்ச்சியாளர்கள் அருகிலுள்ள வெளிப்படுத்தப்படாத புகைப்படத் தட்டுகளில் மூடுபனி அடையாளங்களை உருவாக்க முடியும் என்பதைக் கவனித்தனர்.
நவம்பர் 8,1895 அன்று, வில்ஹெல்ம் ரோண்ட்ஜென் கருப்பு அட்டை மூடப்பட்ட ஒரு க்ரூக்ஸ் குழாயை இயக்கிக் கொண்டிருந்தபோது, அருகிலுள்ள ஒளிரும் திரை மங்கலாக ஒளிருவதைக் கவனித்தார்.[10] குழாயிலிருந்து சில அறியப்படாத கண்ணுக்கு தெரியாத கதிர்கள் அட்டை வழியாக சென்று திரையை ஒளிரச் செய்ய முடியும் என்பதை அவர் உணர்ந்தார். அவர் தனது மேசையில் புத்தகங்கள் மற்றும் காகிதங்களை கடந்து செல்ல முடியும் என்பதைக் கண்டறிந்தார். ரோண்ட்ஜென் முழுநேர கதிர்களை ஆய்வு செய்யத் தொடங்கினார், மேலும் டிசம்பர் 28,1895 அன்று எக்ஸ்-கதிர்கள் குறித்த முதல் அறிவியல் ஆராய்ச்சிக் கட்டுரையை வெளியிட்டார்.[11] ரோண்ட்கனுக்கு இயற்பியலுக்கான முதல் நோபல் பரிசு (1901 இல்) அவரது கண்டுபிடிப்புகளுக்காக வழங்கப்பட்டது.
எக்ஸ்-கதிர்களின் பல பயன்பாடுகள் க்ரூக்ஸ் குழாய்களுக்கான முதல் நடைமுறை பயன்பாட்டை உருவாக்கின, மேலும் பட்டறைகள் எக்ஸ்-கதிர்களை உருவாக்க சிறப்பு க்ரூக்ஸ் குழாய் உற்பத்தி செய்யத் தொடங்கின, முதல் எக்ஸ்-கதிர் குழாய். அனோட் ஒரு கன உலோகத்தால் ஆனது, பொதுவாக பிளாட்டினம், இது அதிக எக்ஸ்-கதிர்களை உருவாக்குகிறது, மேலும் கேத்தோடு ஒரு கோணத்தில் சாய்ந்திருந்தது, எனவே எக்ஸ்-கதிர்கள் குழாயின் பக்கத்தின் வழியாக கதிர்வீச்சு செய்யும். கேத்தோடு ஒரு குழிவான கோள மேற்பரப்பைக் கொண்டிருந்தது, இது எலக்ட்ரான்களை அனோடில் 1 மிமீ விட்டம் கொண்ட ஒரு சிறிய இடமாக மையமாகக் கொண்டிருந்தது, எக்ஸ்-கதிர்களின் ஒரு புள்ளி மூலத்தை தோராயமாக மதிப்பிடுவதற்காக, இது கூர்மையான ரேடியோகிராஃப்களைக் கொடுத்தது. இந்த குளிர் கேத்தோடு வகை எக்ஸ்ரே குழாய்கள் சுமார் 1920 வரை பயன்படுத்தப்பட்டன, பின்னர் அவை சூடான கேத்தோடு கூலிட்ஜ் எக்ஸ்ரே குழாய் மூலம் மாற்றப்பட்டன.
செயல்பாட்டு முறை
[தொகு]
க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் குளிர்ந்த கேத்தோடு குழாய்கள் ஆகும், அதாவது அவை வெப்பமான இழை கொண்டிருக்கவில்லை, அவை பின்னர் மின்னணு வெற்றிடக் குழாய்கள் பொதுவாகச் செய்வது போல எலக்ட்ரான்களை வெளியிடுகின்றன. அதற்குப் பதிலாக, எலக்ட்ரான்கள் உயர் DC மின்னழுத்தம் மூலம் எஞ்சிய காற்றின் அயனியாக்கம் மூலம் உருவாக்கப்படுகின்றன (ஒரு சில கிலோவோல்ட்டுகளிலிருந்து சுமார் 100 கிலோவோல்ட் வரை குழாயில் உள்ள கேத்தோடு மற்றும் அனோட் மின்முனைகளுக்கு இடையில் பயன்படுத்தப்படுகின்றன, பொதுவாக ஒரு தூண்டல் சுருள் ("ரூம்கார்ஃப் சுருள்") மூலம்.[12] : p. 39-40 க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் செயல்படுவதற்கு அவற்றில் ஒரு சிறிய அளவு காற்று தேவைப்படுகிறது, சுமார் 10−6 முதல் 5 × 10−8 வளிமண்டலத்திலிருந்து (7 × 10−4-4 × 10−5 torr அல்லது 0.1-0.006 பாஸ்கல்.[13] : 79 :79
குழாயில் அதிக மின்னழுத்தத்தைப் பயன்படுத்தும்போது, மின்சார புலம் குறைந்த எண்ணிக்கையிலான மின்சாரத்தால் சார்ஜ் செய்யப்பட்ட அயனிகளையும், வாயுவில் எப்போதும் இருக்கும் இலவச எலக்ட்ரான்களையும் துரிதப்படுத்துகிறது, இது ஃபோட்டோயனைசேஷன் மற்றும் ரேடியோஆக்டிவிட்டி போன்ற இயற்கையான செயல்முறைகளால் உருவாக்கப்படுகிறது. எலக்ட்ரான்கள் மற்ற வாயு மூலக்கூறுகளுடன் மோதி, எலக்ட்ரான்களைத் தட்டி, அதிக நேர்மறை அயனிகளை உருவாக்குகின்றன. டவுன்சென்ட் வெளியேற்ற எனப்படும் சங்கிலி எதிர்வினையில் எலக்ட்ரான்கள் அதிக அயனிகளையும் எலக்ட்ரான்களையும் உருவாக்குகின்றன. அனைத்து நேர்மறை அயனிகளும் கேத்தோடு அல்லது எதிர்மறை மின்முனைக்கு ஈர்க்கப்படுகின்றன. அவை அதைத் தாக்கும்போது, அவை உலோகத்தின் மேற்பரப்பில் இருந்து அதிக எண்ணிக்கையிலான எலக்ட்ரான்களைத் தட்டுகின்றன, அவை கேத்தோடு மூலம் விரட்டப்பட்டு அனோட் அல்லது நேர்மறை மின்முனைக்கு ஈர்க்கப்படுகின்றன. இவை கேத்தோடு கதிர்கள்.
குழாயிலிருந்து போதுமான காற்று அகற்றப்பட்டுள்ளது, பெரும்பாலான எலக்ட்ரான்கள் ஒரு வாயு மூலக்கூறைத் தாக்காமல் குழாயின் நீளத்தை பயணிக்க முடியும். உயர் மின்னழுத்தம் இந்த குறைந்த நிறை துகள்களை அதிக வேகத்திற்கு (வினாடிக்கு சுமார் 37,000 மைல்கள், அல்லது 59,000 கிமீ/வி, ஒளியின் வேகத்தில் 20 சதவீதம், ஒரு வழக்கமான குழாய் மின்னழுத்தத்திற்கு 10 kV) துரிதப்படுத்துகிறது.[14] அவை குழாயின் அனோட் முனையை அடையும்போது, அவை அனோடில் ஈர்க்கப்பட்டாலும், பலர் அதைக் கடந்து சென்று குழாயின் இறுதிச் சுவரைத் தாக்கும் அளவுக்கு வேகத்தை கொண்டுள்ளன. அவை கண்ணாடியில் உள்ள அணுக்களைத் தாக்கும்போது, அவை தங்கள் சுற்றுப்பாதை எலக்ட்ரான்களை அதிக ஆற்றல் மட்டத்தில் தட்டுகின்றன. எலக்ட்ரான்கள் அவற்றின் அசல் ஆற்றல் நிலை திரும்பும்போது, அவை ஒளியை வெளியிடுகின்றன. கேத்தோடோலுமினென்சென்ஸ் என்று அழைக்கப்படும் இந்த செயல்முறை, கண்ணாடியை ஒளிரச் செய்கிறது, பொதுவாக மஞ்சள்-பச்சை. எலக்ட்ரான்கள் தங்களைத் தாங்களே கண்ணுக்கு தெரியாதவை, ஆனால் எலக்ட்ரான்களின் கற்றை கண்ணாடியைத் தாக்கும் இடத்தை ஒளி வெளிப்படுத்துகிறது. பின்னர், ஆராய்ச்சியாளர்கள் குழாயின் உட்புற பின்புற சுவரை பாஸ்பர், துத்தநாக சல்பைடு போன்ற ஒளிரும் இரசாயனத்துடன் வரைந்து, ஒளியை மேலும் காணக்கூடியதாக ஆக்கினர். சுவரைத் தாக்கிய பிறகு, எலக்ட்ரான்கள் இறுதியில் அனோடுக்குச் சென்று, அனோட் கம்பி, மின்சாரம் மற்றும் கேத்தோடு வழியாக மீண்டும் பாய்கின்றன.
க்ரூக்ஸ் குழாயில் உள்ள செயல்பாட்டின் முழு விவரங்களும் சிக்கலானவை, 79 ஏனெனில் இது நேர்மறையான சார்ஜ் செய்யப்பட்ட அயனிகள், எலக்ட்ரான்கள் மற்றும் நடுநிலை அணுக்களின் சமநிலையற்ற பிளாஸ்மா கொண்டுள்ளது, அவை தொடர்ந்து தொடர்பு கொள்கின்றன.[13] உயர் வாயு அழுத்தங்களில், 10−6 atm க்கு மேல் (1 Pa) இது குழாயில் உள்ள அழுத்தத்தைப் பொறுத்து வாயுவில் உள்ள வெவ்வேறு வண்ண ஒளிரும் பகுதிகளின் வடிவத்தை ஒரு ஒளிரும் வெளியேற்றத்தை உருவாக்குகிறது (வரைபடத்தைப் பார்க்கவும்). 20 ஆம் நூற்றாண்டின் முற்பகுதியில் பிளாஸ்மா இயற்பியல் உருவாகும் வரை விவரங்கள் முழுமையாக புரிந்து கொள்ளப்படவில்லை.
பரிசோதனைகள்
[தொகு]19ஆம் நூற்றாண்டின் கடைசி காலாண்டில் க்ரூக்ஸ் குழாய்கள் அதிகப்படியான வரலாற்று சோதனைகளில் கேத்தோடு கதிர்கள் என்ன என்பதைக் கண்டறிய பயன்படுத்தப்பட்டன. அவற்றுள் இருவேறு குழுக்கள் வெவ்வேறு கோட்பாடுகளைக் கொண்டிருந்தன. பிரிட்டிஷ் விஞ்ஞானிகள் க்ரூக்ஸ் மற்றும் குரோம்வெல் வர்லி குழு 'கதிர்வீச்சு பொருளின்' துகள்கள் என்று நம்பினர், அதாவது மின்சாரத்தால் அணுக்கம் செய்யப்பட்ட அணுக்கள். ஜெர்மன் ஆராய்ச்சியாளர்கள் ஈ. வைடெமன், ஹென்ரிச் ஹெர்ட்ஸ் மற்றும் யூஜென் கோல்ட்ஸ்டீன் ஆகியோரது குழுக்கள், அவை 'ஈதர் அதிர்வுகள்', சில புதிய வடிவ மின்காந்த அலைகள் என்று நம்பினர், மேலும் அவை குழாய் வழியாக மின்னோட்டத்தை எடுத்துச் செல்வதிலிருந்து தனித்தனியாக இருந்தன.[13] : 79-81 ஜே. ஜே. தாம்சன் கேத்தோடு கதிர்களின் நிறையை அளவிடும் வரை விவாதம் தொடர்ந்தது, அவை ஒரு அணுவில் முன்பு அறியப்படாத எதிர்மறையாக அணூட்டம் செய்யப்பட்ட துகள் என்பதை நிரூபித்தன, முதல் துணை அணுத்துகள்களை 'கார்பஸ்கள்' என்று அழைத்தார், ஆனால் அவையே பிந்நாளில் 'எலக்ட்ரான்' என்று மறுபெயரிடப்பட்டது.[2][3]
இணையான கோடுகளில் நகரும் கேத்தோடு கதிர்கள்
[தொகு]1869 ஆம் ஆண்டில் ஜூலியஸ் பிளக்கர் கேத்தோடு எதிர்கொள்ளும் மால்டீஸ் கிராஸ் போன்ற அனோட் வடிவத்துடன் ஒரு குழாயை உருவாக்கினார். அது கீல் போடப்பட்டிருந்தது, எனவே அது குழாயின் தரையில் மடிக்கும். குழாய் இயக்கப்பட்டபோது, கேத்தோடு கதிர்கள் குழாயின் பின்புறத்தில் உள்ள ஒளிரும் தன்மையில் ஒரு கூர்மையான குறுக்கு வடிவ நிழலை ஏற்படுத்துகின்றன, இது கதிர்கள் நேர் கோடுகளில் நகர்வதைக் காட்டுகிறது.[13] : 79 இந்த ஃப்ளோரசன்ஸ் கேத்தோடு கதிர்கள் மின்காந்த அலைகள் என்ற வாதமாக பயன்படுத்தப்பட்டது, ஏனெனில் அந்த நேரத்தில் ஃப்ளோரசன்ஸ் ஏற்படுத்தும் ஒரே விஷயம் புற ஊதா ஒளி மட்டுமே. சிறிது நேரத்திற்குப் பிறகு ஃப்ளோரசன்ஸ் 'சோர்வடைந்து' ஒளிரும் தன்மை குறையும். கிராஸ் பாதையில் இருந்து கீழே மடிக்கப்பட்டிருந்தால், அது இனி ஒரு நிழலை வீசாது, முன்பு நிழலில் இருந்த பகுதி அதைச் சுற்றியுள்ள பகுதியை விட வலுவாக ஒளிரும்.
செங்குத்தான உமிழ்வு
[தொகு]
1876 ஆம் ஆண்டில் யூஜென் கோல்ட்ஸ்டீன் கேத்தோடு கதிர்கள் எப்போதும் கேத்தோடு மேற்பரப்புக்கு செங்குத்தாக வெளியிடப்படுவதைக் கண்டறிந்தார்.[3] ::138 கேத்தோடு ஒரு தட்டையான தட்டாக இருந்தால், கதிர்கள் தட்டுக்கு செங்குத்தாக நேர் கோடுகளில் சுடப்பட்டன. இவை துகள்கள் என்பதற்கு சான்றாக இருந்தது, ஏனென்றால் சிவப்பு சூடான உலோகத் தட்டு போன்ற ஒரு ஒளிரும் பொருள் அனைத்து திசைகளிலும் ஒளியை வெளியிடுகிறது, அதே நேரத்தில் ஒரு சார்ஜ் செய்யப்பட்ட துகள் செங்குத்தாக கேத்தோடு மூலம் விரட்டப்படும். கேத்தோடு கதிர்கள் தாக்குகின்ற வெப்பப் பொருளைத் தாக்குகின்றன .[3] மின்முனை ஒரு குழிவான கோள டிஷ் வடிவில் செய்யப்பட்டிருந்தால், கேத்தோடு கதிர்கள் டிஷ் முன் ஒரு இடத்தில் கவனம் செலுத்தப்படும்.[2] இது மாதிரிகளை அதிக வெப்பநிலையில் சூடாக்க பயன்படுத்தப்படலாம்.
நிலைமின்னியல் விலகல்
[தொகு]
ஹென்ரிச் ஹெர்ட்ஸ் கேத்தோடு கதிர் கற்றை, ஒரு கச்சா CRT இன் இருபுறமும் இரண்டாவது ஜோடி உலோகத் தகடுகளுடன் ஒரு குழாயை உருவாக்கினார். கேத்தோடு கதிர்கள் சார்ஜ் செய்யப்பட்ட துகள்களாக இருந்தால், அவற்றின் பாதை தட்டுகளில் மின்னழுத்தம் பயன்படுத்தப்படும்போது உருவாக்கப்பட்ட மின்சார புலத்தால் வளைக்கப்பட வேண்டும், இதனால் கதிர்கள் தாக்கும் ஒளியின் இடம் பக்கவாட்டில் நகர வேண்டும். அவர் எந்த வளைவையும் கண்டுபிடிக்கவில்லை, ஆனால் பின்னர் அவரது குழாய் போதுமான அளவு வெளியேற்றப்படவில்லை என்பது தீர்மானிக்கப்பட்டது, இதனால் மேற்பரப்பு கட்டணம் குவிந்து மின்சார புலத்தை மறைத்தது. பின்னர் ஆர்தர் ஷஸ்டர் அதிக வெற்றிடத்துடன் பரிசோதனையை மீண்டும் செய்தார். கதிர்கள் நேர்மறையாக சார்ஜ் செய்யப்பட்ட தட்டை நோக்கி ஈர்க்கப்பட்டு, கற்றை வளைத்து, எதிர்மறையால் விரட்டப்படுவதை அவர் கண்டறிந்தார். அவை எதிர்மறையாக சார்ஜ் செய்யப்பட்டன என்பதற்கான சான்றாக இது இருந்தது, எனவே மின்காந்த அலைகள் அல்ல.
காந்த விலகல்
[தொகு]

க்ரூக்ஸ் குழாயின் கழுத்தில் ஒரு காந்தத்தை வைத்தார், இதனால் வட துருவமானது கற்றை ஒரு பக்கத்திலும், தென் துருவமானது மறுபுறத்திலும் இருந்தது, மேலும் கற்றை அவற்றுக்கிடையேயான காந்தப்புலத்தின் வழியாக பயணித்தது. கற்றை காந்தப்புலத்திற்கு செங்குத்தாக கீழே வளைந்திருந்தது .[3] : 150-151 கற்றை பாதையை வெளிப்படுத்த, க்ரூக்ஸ் ஒரு குழாயைக் கண்டுபிடித்தார் (படங்களைப் பார்க்கவும்) குழாயின் நீளத்திற்கு கீழே ஒரு பாஸ்பர் பூச்சு கொண்ட ஒரு அட்டைத் திரையுடன், ஒரு சிறிய கோணத்தில் எலக்ட்ரான்கள் பாஸ்பரைத் தாக்கும் வகையில் அதன் நீளம், திரையில் ஒரு ஒளிரும் கோட்டை உருவாக்குகிறது. குறுக்கு காந்தப்புலத்தில் கோடு மேலே அல்லது கீழே வளைவதைக் காணலாம். இந்த விளைவு (இப்போது லோரென்ட்ஸ் விசை என்று அழைக்கப்படுகிறது) ஒரு மின்சார மோட்டரில் மின்சார நீரோட்டங்களின் நடத்தையைப் போலவே இருந்தது, மேலும் கேத்தோடு கதிர்கள் ஃபாரடேயின் தூண்டல் விதி கீழ்ப்படிகின்றன என்பதைக் காட்டியது கம்பிகளில் நீரோட்டங்கள். மின்சார மற்றும் காந்த விலகல் இரண்டும் துகள் கோட்பாட்டிற்கு சான்றுகளாக இருந்தன, ஏனெனில் நிலையான மின்சார மற்றும் காந்தப்புலங்கள் வெற்றிடத்தில் ஒளி அலைகளின் கற்றை மீது எந்த விளைவையும் ஏற்படுத்தாது. க்ரூக்ஸின் துடுப்பு சக்கரக் குழாய், அவரது 1879 ஆம் ஆண்டு காகிதத்தில் இருந்து கதிர்வீச்சு பொருள்கதிர்வீச்சு பொருள் பற்றி
க்ரூக்ஸ் கேத்தோடு கதிர்களின் பாதையில் ஒரு சிறிய மறைந்த விசையாழி அல்லது துடுப்பு சக்கரத்தை வைத்து, கதிர்கள் அதைத் தாக்கும்போது அது சுழல்வதைக் கண்டறிந்தனர்.[3] துடுப்பு சக்கரம் குழாயின் கேத்தோடு பக்கத்திலிருந்து விலகி ஒரு திசையில் திரும்பியது, துடுப்புகளைத் தாக்கும் கேத்தோடு கதிர்களின் விசை சுழற்சியை ஏற்படுத்துகிறது என்பதைக் குறிக்கிறது. கேத்தோடு கதிர்கள் வேகத்தை கொண்டிருப்பதைக் காட்டுகிறது, எனவே கதிர்கள் பொருள் துகள்களாக இருக்கலாம் என்று க்ரூக்ஸ் அந்த நேரத்தில் முடிவு செய்தார். இருப்பினும், துடுப்பு சக்கரம் துகள்களின் வேகத்தால் (அல்லது எலக்ட்ரான்கள் துடுப்பு சக்கரத்தைத் தாக்கியதால் அல்ல, ஆனால் ரேடியோமெட்ரிக் விளைவு காரணமாக மாறியது என்று பின்னர் முடிவு செய்யப்பட்டது.[2] கதிர்கள் துடுப்பு மேற்பரப்பைத் தாக்கியபோது அவை அதை சூடாக்கின, மேலும் வெப்பம் அதற்கு அடுத்த வாயுவை விரிவுபடுத்தி, துடுப்பைத் தள்ளியது. 1903 ஆம் ஆண்டில் ஜே. ஜே. தாம்சன் என்பவரால் இது நிரூபிக்கப்பட்டது, அவர் துடுப்பு சக்கரத்தைத் தாக்கும் எலக்ட்ரான்களின் வேகம் சக்கரத்தை நிமிடத்திற்கு ஒரு சுழற்சியாக மாற்ற மட்டுமே போதுமானது என்று கணக்கிட்டார்.[2] இந்த சோதனை அனைத்தும் உண்மையில் கேத்தோடு கதிர்களால் மேற்பரப்புகளை வெப்பப்படுத்த முடியும் என்பதைக் காட்டியது.
அனோடு கதிர்கள்
[தொகு]
1886 ஆம் ஆண்டில் கோல்ட்ஸ்டீன் கண்டுபிடித்தார், அதில் சிறிய துளைகள் இருந்தால், அனோடிலிருந்து விலகி, கேத்தோடு பின்புறத்தில் உள்ள துளைகளிலிருந்து ஒரு மங்கலான ஒளிரும் ஒளியின் நீரோடைகள் வெளிவருவதைக் காணலாம்.[3] : 158-159 ஒரு மின்சார புலத்தில் இந்த அனோட் கதிர்கள் கேத்தோடு கதிர்களிலிருந்து எதிர் திசையில், எதிர்மறையாக சார்ஜ் செய்யப்பட்ட தட்டு நோக்கி வளைந்து செல்வது கண்டறியப்பட்டது, இது அவை நேர்மறையான கட்டணத்தை சுமக்கின்றன என்பதைக் குறிக்கிறது. இவை கேத்தோடு நோக்கி ஈர்க்கப்பட்ட நேர்மறை அயனிகள் மற்றும் கேத்தோடு கதிர்களை உருவாக்கின. அவை கால்வாய் கதிர்கள் என்று கோல்ட்ஸ்டீனால் பெயரிடப்பட்டன.[15]
ஸ்பெக்ட்ரல் மாற்றம்
[தொகு]யூஜென் கோல்ட்ஸ்டீன் கேத்தோடு கதிர்களின் வேகத்தை அளவிடுவதற்கான ஒரு முறையை கண்டுபிடித்ததாக நினைத்தார். க்ரூக்ஸ் குழாய்களின் வாயுவில் காணப்படும் ஒளிரும் வெளியேற்றம் நகரும் கேத்தோடு கதிர்களால் உற்பத்தி செய்யப்பட்டிருந்தால், அவர்களிடமிருந்து கதிர்வீச்சு செய்யப்பட்ட ஒளி அவை நகரும் திசையில், குழாய்க்கு கீழே, டாப்ளர் விளைவு காரணமாக அதிர்வெண் மாற்றப்படும். உமிழ்வு கோடு நிறமாலை மாற்றப்படும் என்பதால் இதை ஒரு நிறமாலை மூலம் கண்டறிய முடியும். அவர் "எல்" வடிவிலான ஒரு குழாயை உருவாக்கினார், அதில் ஒரு ஸ்பெக்ட்ரோஸ்கோப் முழங்கையின் கண்ணாடி வழியாக ஒரு கைக்கு கீழே சுட்டிக்காட்டப்பட்டது. ஸ்பெக்ட்ரோஸ்கோப் கேத்தோடு முனையை நோக்கி சுட்டிக்காட்டப்படும்போது அவர் ஒளியின் நிறமாலையை அளந்தார், பின்னர் மின் விநியோக இணைப்புகளை மாற்றினார், இதனால் கேத்தோடு அனோடாக மாறியது மற்றும் எலக்ட்ரான்கள் வேறு திசையில் நகர்ந்தன, மேலும் ஸ்பெக்ட்ரம் ஒரு மாற்றத்தைத் தேடுவதை மீண்டும் கவனித்தார். அவர் ஒன்றைக் கண்டுபிடிக்கவில்லை, அவர் கணக்கிட்டதன் பொருள் கதிர்கள் மிகவும் மெதுவாக பயணிக்கின்றன என்பதாகும். க்ரூக்ஸ் குழாய்களில் உள்ள பிரகாசம் எலக்ட்ரான்களால் தாக்கப்பட்ட வாயு அணுக்களிலிருந்து வெளிப்படுகிறது, எலக்ட்ரான்கள் அல்ல என்பது பின்னர் அங்கீகரிக்கப்பட்டது. அணுக்கள் எலக்ட்ரான்களை விட ஆயிரக்கணக்கான மடங்கு பெரியவை என்பதால், அவை மிகவும் மெதுவாக நகர்கின்றன, இது டாப்ளர் மாற்றம் இல்லாததற்கு காரணமாகும்.
லெனார்ட் சாளரம்
[தொகு]க்ரூக்ஸ் குழாயிலிருந்து கேத்தோடு கதிர்கள் காற்றில் செல்ல முடியுமா என்று பிலிப் லெனார்ட் பார்க்க விரும்பினார். வரைபடத்தைப் பார்க்கவும். அவர் ஒரு "ஜன்னல்" கொண்ட குழாயை உருவாக்கினார் (அலுமினியப் படலத்தால் செய்யப்பட்ட கண்ணாடி உறையில் வளிமண்டல அழுத்தத்தை வெளியே வைக்கும் அளவுக்கு தடிமனாக இருந்தது (பின்னர் கேத்தோடு எதிர்நோக்கி "லெனார்ட் ஜன்னல் 'என்று அழைக்கப்பட்டது).[3] : 182-188 ஏதோ ஒன்று நடந்திருப்பதை அவர் கண்டுபிடித்தார். ஒரு ஒளிரும் திரையை ஜன்னலுக்கு மேலே வைத்திருப்பது எந்த ஒளியும் அதை அடையவில்லை என்றாலும், அது ஒளிரும். ஒரு புகைப்படத் தட்டு ஒளிக்கு வெளிப்படாவிட்டாலும், அது இருண்டதாக இருக்கும். இதன் விளைவு மிகக் குறுகிய தூரமான சுமார் 2.5 சென்டிமீட்டர் (0.98 அங்குலம்) ஆகும். கேத்தோடு கதிர்களின் பொருள் தாள்களை ஊடுருவச் செய்யும் திறனை அவர் அளந்தார், மேலும் அவை நகரும் அணுக்களை விட வெகு தொலைவில் ஊடுருவ முடியும் என்பதைக் கண்டறிந்தார். அந்த நேரத்தில் அறியப்பட்ட மிகச் சிறிய துகள்கள் அணுக்கள் என்பதால், கேத்தோடு கதிர்கள் அலைகள் என்பதற்கான சான்றாக இது முதலில் எடுக்கப்பட்டது. எலக்ட்ரான்கள் அணுக்களை விட மிகச் சிறியவை என்று பின்னர் உணரப்பட்டது, அவற்றின் அதிக ஊடுருவல் திறனைக் கணக்கிடுகிறது.
குறிப்புகள்
[தொகு]- "மால்டீஸ் கிராஸ்" க்ரூக்ஸ் குழாயின் ஒரு எடுத்துக்காட்டு.
- கேத்தோடு ரே குழாய் தளம்
- க்ரூக்ஸ் மற்றும் கீஸ்லர் குழாய்கள் வேலை செய்வதைக் காட்டுகின்றன
- க்ரூக்ஸ் குழாயின் ஜாவா அனிமேஷன்
- டி வரலாறு"The Cathode Rays". Library. Oracle Thinkquest Education Foundation. Archived from the original on 2008-05-06. Retrieved 2008-04-28.
- Jenkins, John. "Crookes and Geissler tubes". Spark Museum. Retrieved 2008-04-29.
- ↑ Crookes, William (December 1878). "On the illumination of lines of molecular pressure, and the trajectory of molecules". Phil. Trans. 170: 135–164. doi:10.1098/rstl.1879.0065.
- 1 2 3 4 5 Brona, Grzegorz; et al. "The Cathode Rays". Atom - The Incredible World. Archived from the original on 2009-02-11. Retrieved 2008-09-27.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Thomson, J. J. (1903). The Discharge of Electricity through Gasses. New York: Charles Scribner's Sons.
- ↑ "Cathode Ray Tube History". High school chemistry tutorial. The Chem Team. 2018. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ Thomson, J. J. (August 1901). "On bodies smaller than atoms". The Popular Science Monthly (Bonnier Corp.): 323–335. https://books.google.com/books?id=3CMDAAAAMBAJ&pg=PA323. பார்த்த நாள்: 2009-06-21.
- 1 2 Kaye, George William Clarkson (1914). X rays: an introduction to the study of Röntgen rays. London: Longmans, Green and Co. pp. 71–74.
pressure progressive hardening time progressively lower.
- 1 2 Crowther, James Arnold (1922). The Principles of Radiography. New York: D. Van Nostrand Co. pp. 74–76.
pressure reduces increases soft hard.
- 1 2 van der Plaats, G.J. (2012). Medical X-Ray Techniques in Diagnostic Radiology: A textbook for radiographers and Radiological Technicians, 4th Ed. Springer Scientific and Business Media. ISBN 978-9400987852.
- ↑ Dushman, Saul (1922). Production and measurement of high vacuum. New York: General Electric Review. pp. 123, 174.
x-ray tube hardening pressure disappears increases.
- ↑ Peters, Peter (1995). "W. C. Roentgen and the discovery of X-rays". Textbook of Radiology. Medcyclopedia.com, GE Healthcare. Archived from the original (Chapter 1) on 2008-05-11. Retrieved 2008-05-05.. There are many conflicting accounts of the discovery because Röntgen had his lab notes burned after his death. This is a likely reconstruction by his biographers.
- ↑ Röntgen, Wilhelm (January 23, 1896). "On a New Kind of Rays". Nature 53 (1369): 274–276. doi:10.1038/053274b0. Bibcode: 1896Natur..53R.274.. https://archive.org/details/sim_nature-uk_1896-01-23_53_1369/page/274., a translation of his paper read before the Wurtzberg Physical and Medical Society, December 28, 1895.
- ↑ Dahl, Per F (1997). Flash of the Cathode Rays: A History of J J Thomson's Electron. CRC Press. ISBN 9781482268461.
- 1 2 3 4 Pais, Abraham (1986). Inward Bound: Of Matter and Forces in the Physical World. UK: Oxford Univ. Press. ISBN 978-0-19-851997-3.
- ↑ Kaye, George W. K. (1918). X-rays, 3rd Ed. London: Longmans, Green Co. p. 262., Table 27
- ↑ "Concept review Ch.41 Electric Current through Gasses". Learning Physics for IIT JEE. 2008. Retrieved 2008-11-11.