காபனீரொக்சைட்டு

காபனீரொக்சைட்டு கார்பன்-டை-ஆக்சைடு
வேறு பெயர்	காபோனிக் அமில வளிமம், Carbonic anhydride, உலர் பனிக்கட்டி(திண்மம்)
மூலக்கூற்றுக் குறியீடு	CO2
மோலார் திணிவு	44.0095(14) கி/மோல்
திண்ம நிலை	உலர் பனிக்கட்டி, கார்போனியா
தோற்றம்	நிறமற்ற வளிமம்
CAS எண்	[124-38-9]
இயல்புகள்
அடர்த்தியும் நிலையும்	1600 கிகி/மீ³, திண்மம் approx. 1.98 கிகி/மீ³, gas at STP
நீரில் கரைதன்மை	1.45 கிகி/மீ³
பதங்கமாதலின் மறைவெப்பம்	25.13 கிஜூ/மோல்
உருகுநிலை	−57 °C (216 K), அமுக்கத்தில்
கொதிநிலை	−78 °C (195 K), பதங்கமாதல்
அமிலத்தன்மை (pKa)	6.35 உம் 10.33 உம்
பாகுநிலை	0.07 cP at −78 °C
அமைப்பு
மூலக்கூற்று வடிவம்	linear
பளிங்கு அமைப்பு	குவாட்ஸ்-போல
இருமுனைவுத் திருப்பம்	பூச்சியம்
ஆபத்துக்கள்
MSDS	External MSDS
Main ஆபத்துக்கள்	asphyxiant, irritant
NFPA 704	0 0 0   (நீர்மம்)
R-phrases	R: As, Fb
S-phrases	S9, S23, S36(நீர்மம்)
RTECS எண்	FF6400000
துணைத் தரவுப் பக்கம்
அமைப்பும் இயல்புகளும்	n, εr, etc.
Spectral data	UV, IR, NMR, MS
தொடர்பான சேர்வைகள்
தொடர்புடைய ஒட்சைட்டுக்கள்	கார்பன் மோனாக்சைடு carbon suboxide இருகாபன் ஓரொட்சைட்டு காபன் மூவொட்சைட்டு
Except where noted otherwise, data are given for materials in their standard state (at 25 °C, 100 kPa) Infobox disclaimer and references

காபனீரொக்சைட்டு அல்லது கார்பன்-டை-ஆக்சைடு அல்லது கரியமிலவாயு (Carbon dioxide) என்பது, அதன் மூலக்கூற்றில், ஒரு கரிம (காபன்) அணுவையும், இரண்டு ஆக்சிசன் (ஒட்சிசன்) அணுக்களையும் கொண்டது. இது CO₂ என்பதால் குறிக்கப்படுகிறது. இது புவியின் வளிமண்டலத்தில் குறைந்த அளவில் உள்ளது. திண்ம நிலையில் இது உலர் பனிக்கட்டி (dry ice) என அழைக்கப்படுகின்றது. இது கரிம வட்டத்தின் (காபன் வட்டம்) முக்கியமான கூறுகளில் ஒன்றாகும்.

வளிமண்டலத்தில் உள்ள காபனீரொக்சைட்டு (கார்பன்-டை-ஆக்சைடு) பல்வேறு இயற்கை மூலங்களிலிருந்து உருவாகிறது. எரிமலை வளிம வெளியேற்றம், கரிமப் பொருட்கள் எரிதல், உயிரினங்கள் மூச்சுவிடல் (சுவாசித்தல்) என்பன இவற்றுள் அடங்குவன. இவற்றைவிட மனிதனால் உருவாக்கப்படுகின்ற காபனீரொக்சைட்டு (கார்பன்-டை-ஆக்சைடு) பெரும்பாலும், வெப்பமுண்டாக்கல், மின் உற்பத்தி, போக்குவரத்து, போன்ற தேவைகளுக்காகப் பெற்றோலியப் பொருட்களை எரித்தல் மூலமே உருவாகின்றது. இவற்றைவிடப் பல நுண்ணுயிர்களின் நொதிப்பு, சுவாசம் போன்ற செயற்பாடுகளினாலும் காபனீரொட்சைட்டு (கார்பன்-டை-ஆக்சைடு) உருவாகின்றது. தாவரங்கள், ஒளித்தொகுப்பு (photosynthesis) என்னும் செயற்பாட்டின்போது காபனீரொட்சைட்டை(கார்பன்-டை-ஆக்சைடை) உள் எடுத்து, ஒட்சிசனை (ஆக்சிசனை) வெளியேற்றுகின்றது. இதன்போது ஒளியின் முன்னிலையில் காபனீரொக்சைட்டும், நீரும் சேர்ந்து காபோவைதரேட்டை உற்பத்தி செய்வதற்காகப் பயன்படுகின்றன.

வளிமண்டலத்தில் கார்பன்டைஆக்சைடின் அளவு 400 மில்லியனில் ஒரு பகுதிகளாக அதிகரித்துள்ளதாக மௌனா லோவ கண்காணிப்பகத்தில் உள்ள நேசனல் ஓசோனிக் அன்டு அட்மாஸ்பியரிக் அட்மினிஸ்டிரேசனின் அறிவியலாளர்கள் மே 9, 2013 அன்று அறிக்கை வெளியிட்டுள்ளனர்.